Welke apparatuur heb je nodig om te beginnen?
Minder dan je denkt. Een instapcontroller met twee decks en een ingebouwde mixer laat je precies hetzelfde oefenen als een clubset: tempo aanpassen, cue-punten zetten, EQ’en en faden. Het verschil zit in bouwkwaliteit, aansluitingen en het gevoel van de jogwielen, niet in wat je ermee kunt leren. Kies bij voorkeur een controller die dezelfde indeling heeft als de standaard in clubs: twee spelers links en rechts, een mixer in het midden, per kanaal een gain, drie EQ-banden en een filter.
Belangrijker dan de controller is wat je hoort. Een gesloten koptelefoon die goed afsluit is onmisbaar, want in de club hoor je de volgende plaat alleen daarin. Luister thuis op een paar fatsoenlijke speakers en niet alleen op de laptop: op laptopspeakertjes hoor je de lage tonen niet, en juist daar gaat bij een overgang het meeste mis.
Een realistische startset
- Een controller met twee kanalen en losse EQ per kanaal
- DJ-software die bij de controller hoort, zoals Rekordbox, Serato of Traktor
- Een gesloten koptelefoon met een stevige kabel
- Twee monitorspeakers of een goede stereo-installatie voor thuis
- Een USB-stick om later je voorbereide muziek op mee te nemen
Twijfel je nog of draaien echt iets voor je is, koop dan niet meteen. Voor een feest of een eerste oefenavond kun je ook DJ-apparatuur en speakers huren. Bij mij in de studio oefen je samen met mij op een volledige set. Wil je op een andere plek oefenen, dan help ik je aan een externe studio; lees ook waar je op let als je een studio huurt.
Wat leer je als eerste?
De eerste vaardigheid is niet beatmatchen, maar tellen. Bijna alle dance, house, techno en pop is opgebouwd in blokken van vier maten van vier tellen, dus zestien tellen, en die blokken vormen weer frasen van 32 of 64 tellen. Een nieuwe sectie, een drop of een break valt vrijwel altijd op het begin van zo’n frase. Wie dat hoort, weet wanneer hij een nummer moet starten zodat de twee platen tegelijk van sectie wisselen. Een technisch perfecte overgang die midden in een frase begint, klinkt toch rommelig.
Daarna komt beatmatchen: de tempo-fader zo zetten dat twee nummers exact even snel lopen, en met het jogwiel kleine correcties maken als ze uit elkaar drijven. Leer dat op het gehoor, met de koptelefoon op één oor en de zaal, of je speakers, op het andere. Je hoort dan vanzelf of de kick van het nieuwe nummer voor of achter de kick van het lopende nummer valt.
De volgorde waarin ik het opbouw
- Tellen: maten, frasen en het herkennen van intro, break en drop
- Gain-structuur: elk kanaal op hetzelfde niveau, zonder dat de meters in het rood gaan
- Beatmatchen op het gehoor, eerst met twee vergelijkbare nummers in hetzelfde genre
- EQ-overgangen: de lage tonen van het ene nummer omwisselen met die van het andere
- Cue-punten en loops om een overgang voor te bereiden of te verlengen
- Trackselectie en energie: welke plaat past na welke, en waarom
Moet je leren beatmatchen of mag je sync gebruiken?
Sync is een prima hulpmiddel en veel ervaren DJ’s gebruiken het, zodat hun handen vrij zijn voor effecten, loops en een derde of vierde deck. Maar sync werkt alleen zo goed als de beatgrid die de software onder een nummer legt. Bij nummers met een live drummer, een tempowissel of een onregelmatige intro zit die grid er soms naast, en dan loopt een gesyncte overgang alsnog scheef. Als je dan niet hoort wat er misgaat, kun je het ook niet redden.
Leer het daarom eerst met de hand. Oefen een paar weken zonder sync, tot je binnen een paar maten hoort of een nummer te snel of te langzaam loopt. Daarna mag sync aan; je gebruikt het dan als gemak en niet als krukje. Je oor is bovendien het enige gereedschap dat je altijd bij je hebt, ook als je op een onbekende set in een club staat.
Hoe bouw je een muziekbibliotheek op?
Een DJ is zo goed als zijn platen, en zo snel als hij ze kan terugvinden. Begin klein: vijftig nummers die je door en door kent zijn waardevoller dan vijfduizend die je nooit hebt beluisterd. Koop of download goede bestanden, bij voorkeur WAV, AIFF of MP3 op 320 kbps. Een lage bitrate hoor je op een klein systeem nauwelijks, maar op een clubinstallatie valt het meteen op in de hoge tonen.
Streamingdiensten zijn handig om te ontdekken, maar let op: nummers van een streamingdienst kun je niet altijd offline of op een USB-stick meenemen, en een wegvallende internetverbinding tijdens een set wil je niet meemaken. Voor optredens hoort je muziek lokaal op je eigen schijf of stick te staan.
Zo houd je je bibliotheek werkbaar
- Controleer de beatgrid van elk nummer voordat je het live gebruikt
- Zet vaste cue-punten op het begin van de eerste maat, de break en de drop
- Geef nummers tags of een kleur voor energie: warm-up, opbouw, piek, afsluiter
- Noteer de toonsoort, zodat je harmonisch kunt mixen als twee nummers botsen
- Werk met afspeellijsten per soort optreden in plaats van één grote map
Ben je ook producer, dan kun je je eigen edits en remixen maken die je nergens anders hoort. Hoe je dat doet en wanneer je zo’n versie mag uitbrengen staat in een remix maken en uitbrengen. Wil je die stap zelf leren zetten, kijk dan naar produceren en mixen leren.
Welke fouten maken beginnende DJ’s het vaakst?
- Te hard draaien: de kanalen in het rood, zodat de master vervormt en het geluid schril wordt
- Twee baslijnen tegelijk laten spelen, waardoor de lage tonen dreunen en modderig worden
- Overgangen die midden in een frase beginnen, zodat de secties niet samen wisselen
- Te snel achter elkaar wisselen, zonder een nummer de ruimte te geven om te werken
- Alleen draaien wat je zelf mooi vindt, in plaats van te kijken wat de zaal op dat moment nodig heeft
- Geen monitor of koptelefoon gebruiken en daardoor op de vertraagde zaalklank mixen
Neem je oefensets op en luister ze de volgende dag terug. Wat je tijdens het draaien niet hoort omdat je met je handen bezig bent, valt bij het terugluisteren meteen op: een overgang die te lang duurt, een plaat die net te hard binnenkomt of een piek in energie die te vroeg valt. Dat is de snelste manier om te groeien, met of zonder lessen.
Zelf leren of lessen nemen?
Je kunt heel ver komen met video’s en veel oefenen. Waar lessen het verschil maken, is in de dingen die je zelf niet hoort: een gain-structuur die net niet klopt, een gewoonte in je EQ-overgangen die de bas laat wegvallen, een set die op papier goed is maar in de praktijk inzakt. Die patronen sluipen er ongemerkt in en zijn later lastig af te leren.
In mijn lessen werken we op jouw niveau: van de eerste beatmatch tot het voorbereiden van een USB-stick voor een optreden op een groot systeem. Wil je daarna geboekt worden, zorg dan dat een organisator je kan vinden; wat daarvoor nodig is lees je in wat er op de website van een DJ moet. Hoe de prijs tot stand komt lees je op de pagina met tarieven; de bedragen spreek ik per traject af. Stuur me een bericht via WhatsApp of mail met wat je al kunt en waar je naartoe wilt, de gegevens staan op de contactpagina.
