Hoe werkt ghost production in de praktijk?
Een ghost production begint bijna altijd met een briefing. De artiest vertelt wat hij zoekt: het genre, het tempo, de energie, waar de track gedraaid gaat worden en welke nummers als referentie dienen. Soms is er al een idee, een melodie, een vocal of een halve schets in een DAW. Soms is er alleen een gevoel en een paar voorbeelden. Beide zijn een prima begin, zolang de richting duidelijk is.
Daarna bouw ik de track: de drums, de bas, de harmonie, de sounddesign, het arrangement met zijn breaks en drops, en uiteindelijk de mix. De artiest hoort tussentijdse versies en geeft feedback, net zo lang tot de track klinkt zoals hij bij hem past. Aan het eind lever ik alles aan wat nodig is om de track uit te brengen en live te draaien.
Wat je bij een ghost production doorgaans ontvangt
- De afgewerkte track, gemixt en gemasterd, als WAV-bestand
- Een extended mix voor DJ's en een radio edit als dat afgesproken is
- De stems, zodat je later zelf een edit of remix kunt maken
- Desgewenst het projectbestand, als je in dezelfde DAW werkt
- Een schriftelijke overeenkomst waarin de rechten zijn vastgelegd
Er bestaan ook kant-en-klare ghost productions: tracks die een producer op voorhand maakt en daarna aan één koper verkoopt. Dat is sneller, maar je krijgt iets wat niet voor jou gemaakt is. Een track op maat past beter bij je sound en je publiek, en je voorkomt dat je een nummer koopt dat niet exclusief blijkt te zijn.
Wat is het verschil tussen ghost production en co-production?
Bij ghost production blijft de producer onzichtbaar. De track verschijnt onder de naam van de artiest, en de producer wordt niet vermeld in de credits, op de hoes of in de beschrijving op streamingdiensten. Bij co-production werken twee makers samen aan een track en staan ze er allebei op, als "Artiest x Producer" of met de producer in de credits. Het werk is vaak hetzelfde; het verschil zit in de naam en in de verdeling van de rechten.
Daartussen zit een grijs gebied. Veel artiesten maken zelf het grootste deel van een track en laten alleen de drop, de mix of de finishing touch door iemand anders doen. Dat heet dan eerder aanvullende productie of mixwerk. Of je dat een ghost production noemt, hangt af van hoeveel van het nummer uit andermans handen komt. Soms is een eerlijke mening over je eigen track al genoeg; daarvoor is A&R-feedback op je demo bedoeld.
In het kort
- Ghost production: de producer maakt de track, de artiest brengt hem uit onder eigen naam, de producer blijft anoniem
- Co-production: artiest en producer bouwen samen en staan er allebei op
- Aanvullende productie: de artiest maakt de basis, de producer helpt op onderdelen zoals arrangement, sounddesign of mix
Wie is eigenaar van een ghost-geproduceerde track?
Dit is het belangrijkste deel, en ook het deel waar het vaak misgaat. Op een nummer zitten in Nederland grofweg twee soorten rechten. Het auteursrecht op de compositie, dus de melodie, de akkoorden en de tekst, hoort bij de makers ervan. Die rechten worden via Buma/Stemra geïnd wanneer het nummer wordt gedraaid of verkocht. Daarnaast zijn er de naburige rechten op de opname zelf, voor de producent van de opname en de uitvoerende artiesten, die via Sena lopen.
Bij een ghost production moet je vastleggen wat daarvan naar de artiest gaat. Er zijn twee gangbare modellen. Bij een buy-out betaalt de artiest één keer en krijgt hij de rechten op de opname en meestal ook het recht om de track als eigen werk te presenteren; de producer ziet daarna geen inkomsten meer. Bij een model met royalty's of een aandeel in het auteursrecht is het vaste bedrag lager en deelt de producer mee als de track het goed doet, bijvoorbeeld doordat hij als componist bij Buma/Stemra staat aangemeld zonder dat zijn naam op de release staat.
Let op één ding: persoonlijkheidsrechten, zoals het recht om je te verzetten tegen een verminking van je werk, kun je in Nederland niet overdragen. Over naamsvermelding kun je wel afspraken maken. Wie een ghost production afneemt of maakt, doet er goed aan het contract te laten nakijken. Dat is precies waar ondersteuning bij contracten en labeldeals voor is.
Wat in een goede overeenkomst hoort
- Welke rechten overgaan: alleen de opname, of ook (een deel van) het auteursrecht
- Of de track exclusief is, en dat de producer hem niet nog eens verkoopt
- Of de producer de track anoniem mag noemen in zijn portfolio, of helemaal niet
- Wie de stems en het projectbestand krijgt, en wat er mag met remixes en edits
- Het aantal revisierondes en wat er gebeurt als je halverwege stopt
- Wat er gebeurt als een label de track oppikt en een eigen contract wil
Voor wie is ghost production geschikt?
Ghost production past goed als je
- Draait als DJ en eigen releases nodig hebt, maar de tijd of de studio-ervaring mist om ze zelf op niveau te maken
- Een sterk idee of een melodie hebt, maar niet weet hoe je er een clubwaardige track van bouwt
- Als zanger of band een dance- of popversie wilt die buiten je eigen stijl valt
- Een deadline hebt, bijvoorbeeld een optreden of een seizoen, en geen maanden kunt wachten
Is de track klaar, dan begint het uitbrengen pas echt. Welke stappen daarbij horen staat in eigen muziek uitbrengen op Spotify, en hoe je hem daarna onder de aandacht brengt in je release promoten.
Wat kost een ghost production?
Daar is geen vast antwoord op, omdat twee ghost productions sterk kunnen verschillen. De prijs hangt af van het genre en de complexiteit, of er vocals opgenomen moeten worden, hoeveel versies je nodig hebt, of mix en master erbij horen en vooral van het rechtenmodel. Een volledige buy-out waarbij de producer nergens meer in deelt, is in de markt duurder dan een afspraak waarbij de producer een aandeel houdt.
Op de pagina met tarieven zie je hoe mijn pakketten zijn opgebouwd; voor ghost production maak ik altijd een prijs op aanvraag. Stuur me via WhatsApp of mail een paar referentietracks en vertel wat je ermee wilt. Dan hoor je van mij wat er nodig is, welk rechtenmodel bij je past en wat het kost. Alles wat je deelt blijft uiteraard tussen ons.
