Welke rechten zitten er op een nummer?
Een uitgebracht nummer heeft twee lagen rechten, en voor een remix raak je ze allebei. De eerste laag is het auteursrecht op de compositie: de melodie, de akkoorden en de tekst. Dat ligt bij de schrijvers, en meestal bij hun muziekuitgever die het namens hen beheert. De tweede laag zijn de naburige rechten op de opname zelf, de master. Die liggen bij de producent van de opname, in de praktijk vaak het label, en bij de uitvoerende artiesten.
Een remix is juridisch een bewerking van het oorspronkelijke werk. Het recht om een werk te bewerken hoort bij het auteursrecht, en een bewerking mag je alleen openbaar maken met toestemming van de rechthebbende. Gebruik je daarnaast stukken van de originele opname, zoals de vocal of een synthlijn uit de stems, dan heb je ook toestemming nodig van wie de master bezit. Speel je alles zelf opnieuw in, dan vervalt dat tweede deel, maar het eerste blijft staan: de melodie en de tekst zijn nog steeds van de schrijvers.
Twee vragen die je bij elke remix stelt
- Van wie is het nummer? Schrijvers en uitgever, voor melodie, akkoorden en tekst
- Van wie is de opname? Het label of de artiest, voor elk stukje audio uit het origineel dat je gebruikt
- Heb je van beide partijen toestemming, schriftelijk, voor het gebruik dat je in gedachten hebt?
Mag je een remix maken zonder toestemming?
Maken wel, verspreiden niet. Een remix bouwen in je eigen studio om te oefenen, om een techniek uit te proberen of om te horen hoe jouw sound op een bekend nummer werkt, is gewoon studiowerk. Het probleem begint op het moment dat de remix de deur uit gaat: een upload, een release, een download voor je fans. Dan maak je een bewerking openbaar, en daarvoor moet je toestemming hebben.
Er bestaan een paar hardnekkige misverstanden. Een remix is niet ineens toegestaan omdat je er geen geld voor vraagt, omdat je de originele artiest in de titel noemt, of omdat je er een disclaimer onder zet. Ook de bekende vuistregel dat je een paar seconden mag gebruiken bestaat niet; een herkenbaar stukje is genoeg. En een acapella die je met AI uit de originele track hebt gehaald, is nog steeds de originele opname. Dat het technisch kan, maakt het niet vrij te gebruiken.
Wat er in de praktijk gebeurt zonder toestemming
- Je distributeur weigert de release, of haalt hem later offline
- Een upload op YouTube of SoundCloud wordt herkend door de automatische contentherkenning en geblokkeerd, of de inkomsten gaan naar de rechthebbende
- Het label of de uitgever stuurt een verwijderverzoek, en bij herhaling kan je account worden beperkt
- In het ergste geval word je aansprakelijk gesteld voor de schade
Officiële remix, bootleg of remixwedstrijd: wat is het verschil?
Een officiële remix maak je in opdracht van het label of de artiest. Je krijgt de stems van de originele opname, er is een afspraak over de vergoeding en de remix verschijnt meestal op het label van het origineel, vaak als onderdeel van een remixpakket. Gebruikelijk is een vast bedrag voor de remixer, soms met een aandeel in de opbrengst van de opname. De rechten op je remix gaan dan doorgaans naar het label; de compositie blijft van de oorspronkelijke schrijvers, tenzij je er nieuwe melodie of tekst aan toevoegt en dat samen afspreekt.
Een bootleg is een remix zonder toestemming. DJ's maken ze al decennia om in hun sets te draaien, en in de clubwereld wordt dat vaak gedoogd. Juridisch blijft het een bewerking zonder toestemming, en dat wordt een probleem zodra je hem breed verspreidt of op streamingdiensten zet. Een bootleg die goed valt, is wel een prima reden om het label te benaderen: soms groeit een bootleg zo uit tot een officiële release.
Een remixwedstrijd is een tussenvorm. Het label of de artiest stelt de stems beschikbaar en iedereen mag meedoen. Lees de voorwaarden goed: vaak mag je je inzending alleen op het wedstrijdplatform zetten en niet zelf uitbrengen, en staat je remix automatisch ter beschikking van de organisator. Dat is geen reden om niet mee te doen, maar wel om te weten waar je ja tegen zegt.
Hoe krijg je toestemming voor een remix?
Begin bij de credits van het origineel. Op streamingdiensten en in databases van auteursrechtorganisaties vind je de schrijvers, de uitgever en het label. Bij kleinere artiesten is de artiest zelf vaak ook eigenaar van alles, en dan is één mailtje genoeg. Bij grotere nummers loopt het via het label voor de master en via de uitgever voor de compositie, en die twee geven los van elkaar toestemming.
Stuur je remix, of een goed stuk ervan, meteen mee. Een label beslist sneller op iets wat het kan horen dan op een idee. Vertel waar je hem wilt uitbrengen, onder welke naam en of het om een gratis download of een betaalde release gaat. Let op: een auteursrechtorganisatie int vergoedingen voor het gebruik van muziek, maar geeft zelf geen toestemming om een nummer te bewerken. Die toestemming komt altijd van de rechthebbenden.
Wat je schriftelijk wilt vastleggen
- Dat je de remix mag maken én uitbrengen, en via welke kanalen
- Of je stems van de originele opname mag gebruiken
- Wie de remix uitbrengt: jij, het label van het origineel of je eigen label
- Hoe de opbrengst wordt verdeeld, of dat er een vast bedrag tegenover staat
- Hoe de titel en de credits luiden, bijvoorbeeld Artiest, Titel (Jouw Naam Remix)
- Of de toestemming tijdelijk is of voor altijd geldt
Krijg je een contract voor een officiële remix en weet je niet goed wat erin staat, of of de voorwaarden redelijk zijn, dan kan ik meelezen via ondersteuning bij contracten en labeldeals. Dezelfde vragen over rechten spelen ook bij ghost production, waar de verdeling van het auteursrecht al net zo belangrijk is.
Hoe pak je een remix technisch aan?
Een goede remix is geen origineel met een nieuwe beat eronder. Je neemt het herkenbaarste element, meestal de vocal of de hook, en bouwt daaromheen een track die in jouw genre en jouw sound werkt. Dat betekent vaak dat het tempo omhoog of omlaag gaat, dat je nieuwe akkoorden onder de melodie zet en dat het arrangement een andere opbouw krijgt, met een intro en outro die een DJ kan mixen.
Werk met de officiële stems als je die hebt, en niet met een geripte of gescheiden acapella. Losse stems geven je schone vocals zonder resten van de oude beat, en dat hoor je in de mix. Een vocal die flink van tempo verandert, klinkt beter als je hem met een goed time-stretch-algoritme bewerkt en hem daarna los corrigeert op de plekken waar klinkers uitgerekt raken. Blijf ook in de toonsoort van de vocal, of transponeer bewust en luister kritisch of de stem natuurlijk blijft.
Wat ik bij een remix altijd opvraag of controleer
- De stems van het origineel, als WAV op de oorspronkelijke samplerate en het originele tempo
- Het tempo en de toonsoort van het origineel, zodat de vocal meteen op het grid staat
- Voor welk gebruik de remix is: club, radio, streaming of een DJ-set
- Welke versies er nodig zijn: extended mix, radio edit, instrumental
- De schriftelijke toestemming, voordat de remix de deur uit gaat
Een remix naast het origineel moet in loudness en helderheid kunnen staan, zeker als hij in een remixpakket verschijnt. Zorg dus voor een nette afwerking; bij mixen en masteren let ik daarbij op het doel van de track, want een clubversie vraagt iets anders dan een versie voor streaming.
Hoe breng je een remix uit op Spotify?
Een officiële remix die op het label van het origineel verschijnt, regelt het label. Mag je hem zelf uitbrengen, dan gaat dat via een distributeur, net als je eigen muziek. Veel distributeurs vragen bij een remix om bewijs van toestemming, en zonder dat bewijs wordt de release geweigerd of later verwijderd. Houd de schriftelijke toestemming dus bij de hand voordat je iets uploadt. Vul de metadata netjes in: de originele artiest als hoofdartiest, jij als remixer, en de oorspronkelijke schrijvers in de credits. Hoe het uitbrengen zelf werkt lees je in eigen muziek uitbrengen op Spotify.
Een remix is ook een kans. Je komt in beeld bij het publiek van de originele artiest, en de artiest deelt de remix vaak zelf. Plan de release daarom samen: dezelfde dag delen, elkaars kanalen gebruiken en een pitch naar playlists die bij het genre van jouw versie passen. Hoe je een release verder onder de aandacht brengt, lees je in je release promoten. Wil je dat iemand meedenkt over die planning, kijk dan bij releasebegeleiding en advies.
Wil je een remix laten maken, of heb je er een klaarliggen en weet je niet hoe je de toestemming regelt? Op de pagina met tarieven zie je hoe mijn pakketten zijn opgebouwd; een remix prijs ik op aanvraag. Stuur me via WhatsApp of mail het origineel en vertel wat je voor ogen hebt.
